Berntsen Mulder Advocaten logo

Afbeelding

Berntsen Mulder header afbeelding
04 juli 2016

Voetbal is oorlog (en letselschade)

Letselschadejurist Melanie HensenIn 1970 zei Rinus Michels: “Topvoetbal is zoiets als oorlog. Wie te netjes blijft, is verloren." Die kan Ronaldo in zijn oren knopen voor het volgende duel tegen Wales. Op een tot nu toe redelijk saai EK hebben we nog geen zwaargewonde spelers op een brancard het veld afgedragen zien worden. Toch is de kans op letsel bij voetbal best groot. Hoe zit het eigenlijk met de aansprakelijkheid?

Als je een voorbijganger op straat onderuit schopt, is dat een onrechtmatige daad. Het slachtoffer kan de dader aansprakelijk stellen. Kan dat ook als je bij een potje voetbal onderuit geschopt wordt?

Verhoogde drempel

De Hoge Raad heeft bepaald dat er in een sportsituatie een verhoogde drempel voor aansprakelijkheid  is. Gedrag van een voetbalspeler op het voetbalveld is dus minder snel onrechtmatig dan datzelfde gedrag buiten het voetbalveld. Dit komt omdat een deelnemer aan een sport als voetbal zich aan een bepaald risico blootstelt. Hij weet dat het risico bestaat dat iemand hem onderuit haalt. Door deelname aan een voetbalwedstrijd heeft een speler bepaalde gevaarlijke gedragingen te verwachten. Denk aan een sliding of een treffer in de lucht van twee koppende voetballers.

Natrappen

De Hoge Raad heeft ook bepaald dat het enkele overtreden van de spelregels, waaronder ook regels ter bescherming van de veiligheid van de spelers, niet alleen om die reden al als onrechtmatig is aan te merken. In een geval waarin er sprake was van ‘natrappen’ bepaalde de Hoge Raad wel dat dit geen normaal gedrag was. Dit ‘natrappen’ hoorde niet bij het normale gedrag van een potje voetbal. Natrappen was volgens de Hoge Raad een gevaar dat bij een normale uitoefening van de sport niet zou optreden. De Hoge Raad vond de ‘natrapper’ aansprakelijk voor het letsel van het voetbal-slachtoffer. 

Ernst van de overtreding

De ene overtreding is de andere niet en beoordeling zal altijd moeten plaatsvinden aan de hand van de omstandigheden van het geval. De ernst van de overtreding speelt een belangrijke rol bij de beoordeling. Een gedraging zal eerder onzorgvuldig zijn als het risico op letsel groter is. De ernst van het letsel is op zich niet bepalend.

Dat bleek bij een uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 11 maart 2016. Twee verdedigers zetten een sliding van achteren in op een aanvaller die net op dat moment op het doel schoot. De aanvaller kwam door de sliding van één van de verdedigers ten val en liep een gecompliceerde linkerenkel/onderbeenfractuur op. Tragisch genoeg moet uiteindelijk het linker onderbeen van de speler geamputeerd worden. Het slachtoffer stelt de verdediger aansprakelijk en vordert vergoeding van de schade die hij door dit ongeval heeft geleden.

Sliding onrechtmatig?

De rechtbank Noord-Nederland buigt zich over de kwestie en onderscheidt twee discussiepunten: Heeft de verdediger het letsel van de aanvaller veroorzaakt (het zogenaamde ‘causaal verband’). Zo ja, moet zijn handelen dan als onrechtmatig worden gekwalificeerd? De rechtbank neemt het causaal verband tussen de sliding van de verdediger en het been/enkelletsel van het slachtoffer aan.
Vervolgens buigt de rechtbank zich over de onrechtmatigheidsvraag: heeft de verdediger een binnen het voetbal geldende zorgvuldigheidsnorm geschonden?

Sliding is te verwachten

De rechtbank komt uiteindelijk tot de conclusie dat er geen zorgvuldigheidsnorm is geschonden. Zij overweegt dat de sliding waarbij de aanvaller in plaats van de bal is geraakt, volgens de spelregels van het voetbal weliswaar ongeoorloofd is, maar dat die sliding niet buiten de grenzen valt van wat spelers van elkaar mogen verwachten binnen de sport. De sliding wordt volgens de rechtbank namelijk nog door het spel bepaald en staat in dienst van het nagestreefde resultaat, namelijk het beletten van het scoren door de aanvaller.

Videobeelden

Er waren videobeelden. Daaruit blijkt niet opgemaakt te kunnen worden dat de sliding door de verdediger pas is ingezet nádat de aanvaller de bal op het doel heeft geschoten. Ondanks dat de rechtbank erkent dat de sliding laat is ingezet, kan volgens de rechtbank niet worden gezegd dat de sliding zodanig kansloos was dat de aanvaller de sliding niet meer hoefde te verwachten. Aanvallers die een goede kans krijgen om te scoren, moeten verwachten dat de verdedigers hun best zullen doen om dit te voorkomen. Het feit dat de aanvaller daardoor ernstig letsel heeft opgelopen is betreurenswaardig, maar maakt volgens de rechtbank niet dat er sprake is van een onrechtmatige daad.

Vogelvrij

Wat is dan de grens tussen het wel en niet aannemen van aansprakelijkheid? De rechtbank stelt dat de te verwachten acceptatie niet zover gaat dat een speler ‘vogelvrij’ wordt verklaard. Als het fysiek ingrijpen van één van de spelers redelijkerwijs niet meer verbonden is met het spel, komen onrechtmatige daad en juridische aansprakelijkheid in beeld.

Zoals gezegd liggen de grenzen voor het aannemen van aansprakelijkheid bij een potje voetbal dus hoger dan die in het algemeen dagelijkse leven. Het zal van de omstandigheden van het geval afhangen of in een concreet geval aansprakelijkheid vastgesteld wordt.

Voetbal is dus oorlog, maar wel met spelregels.


Meer weten over een onrechtmatige daad tijdens een sport- en spelsituatie? Neem contact met mij op. Via tel. 0172-427076 of via mail.

Dit artikel is geschreven door