Berntsen Mulder Advocaten logo

Afbeelding

Berntsen Mulder header afbeelding
16 oktober 2014

Amerikaanse toestanden in Nederlands perspectief

Het is half 10 ’s avonds en ik probeer op het dek van een boot in een mistig Noorwegen mijn handen te warmen aan een verrassend goed geïsoleerde thermosbeker koffie. De koffie blijft warm, mijn handen koud.

De Amerikaan met wie ik in gesprek ben geraakt vraagt mij of hij het goed begrepen heeft. “What do you mean? They just get compensated for their losses?!” (*). Onderwerp van gesprek is schadevergoeding naar Nederlands recht. We zijn aan de praat geraakt over mijn werk en hij vroeg hoe het was gesteld met de ‘punitive  damages’ in Nederland. Ik probeer uit te leggen dat we die in Nederland niet kennen, maar dat je in Nederland alleen een vergoeding krijgt voor de geleden schade en per saldo dus geen euro rijker wordt als je slachtoffer bent van een ongeval. Het is voor hem niet te bevatten. Ik herken de verbazing, maar dan andersom.

In de Verenigde Staten kreeg de weduwe van een roker onlangs een schadevergoeding van 23,6 miljard dollar toegewezen (niet miljoen, miljard!). Dat is 23 met negen nullen. Voor ons (nuchtere) Hollanders komt zoiets bijna kolderiek over. In Nederland worden zulke bedragen niet toegewezen, maar waarom eigenlijk niet?

Nederlandse schadevergoedingen zijn een stuk lager. Maar in die bewoording klinkt eigenlijk het verschil  al door, het is schadevergoeding. De vergoeding voor de weduwe in de Verenigde Staten is  eigenlijk geen schadevergoeding, maar voor een groot deel een ‘boete’, ‘punitive damages’. Punitief kennen we in Nederland ook wel; straffend, een stukje leedtoevoeging. Maar dat verloopt dan via het strafrecht en de bedragen zijn veel lager.

Amerikanen zijn wars van overheidsinmenging. Dat zit in de genen. Het hele Noord-Amerikaanse continent is opgebouwd door mensen die bereid waren in houten bootjes een eindeloze oceaan over te steken om maar onder het juk van de Europese vorsten vandaan te komen. Dat de huidige Amerikanen nog weinig op hebben met overheidsinmenging, is ook niet gek als je bedenkt dat ze pas sinds 1776 onafhankelijk zijn.

Waar een Amerikaans bedrijf dus een boete aan het slachtoffer moet betalen, bovenop de schadevergoeding, stoppen wij die boete in de staatskas. De Nederlandse staat kan dat geld dan weer in onze sociale voorzieningen steken. Ook niet onredelijk misschien, als je bedenkt dat een groot deel van de letselschadeslachtoffers op enig moment genoodzaakt is om (tijdelijk) gebruik te maken van het sociale vangnet. Dat hebben ze in Amerika dan weer niet.

(*) Grofweg; “Wat bedoel je? Krijgen ze alleen vergoeding van hun schade?!”